Een eigen huis kopen is ineens niet meer voor 'later als ik groot ben', maar gaat echt gebeuren. Met een goede voorbereiding omzeil je de grootste valkuilen. Daarom: in vijftien stappen naar een eigen huis.

1. Wat wil je eigenlijk?

Doe je ogen dicht. Wat zie je? Appartement of doorzonwoning, tuin of balkon, in een bruisende stad of een rustig dorp? Het is belangrijk om van tevoren te bedenken hoe je ideale huis eruit ziet en waar dat huis moet staan. Zet je wensen op papier en bedenk welke punten het belangrijkst voor je zijn.

2. Pak je rekenmachine erbij...

...en bereken hoeveel je per maand maximaal wilt uitgeven aan een woning. Veel hypotheekverstrekkers hebben op hun website een rekentool waarmee je kunt berekenen welke hypotheeklast hierbij hoort. Houd los van de hypotheek ook rekening met andere kosten: belastingen, verzekeringen en de bijdrage van de Vereniging van Eigenaren (VvE) kunnen je maandelijkse lasten aardig omhoog stuwen. Ben je zelf geen rekenwonder of wil je heel zeker zijn van de grootste financiële stap in je leven: een onafhankelijk hypotheekadviseur kan enorm veel zorgen voor je uit handen nemen.

3. Zoek een makelaar (of niet)

Steeds meer mensen kiezen er voor om de makelaar achterwege te laten bij het zoeken naar een huis. Als je al eerder een huis ge- of verkocht hebt, ken je misschien de klappen van de zweep. Dat geldt niet voor een starter op de woningmarkt die geen enkele ervaring heeft met lokale regelgeving, bieden, onderhandelen en besprekingen met de notaris. Ja, een makelaar kost geld, maar een makelaar kent ook de huizenmarkt, weet hoe alles werkt en helpt met het zakelijke gedeelte tot en met de overdracht. Een cliché is vaak een cliché omdat het waar is: een goede makelaar betaalt zichzelf terug.

4. De jacht kan beginnen

De moderne mens hoeft de deur niet uit om op huizenjacht te gaan. Achter je computer kan het Grote Zoeken beginnen. Maak een lijstje (niet meer dan tien) en stap op de fiets of in auto. Of een woning je wat 'doet' weet je pas echt als je er voor de deur staat.

5. Achter de voordeur

Neem bij een bezichtiging papier, pen, fotocamera en (eventueel) je makelaar mee. Noteer wat je opvalt, stel vragen aan de verkoper of verkopende makelaar. Let op scheuren en vlekken, kijk ook op zolder en in de kelder. Oude buurt? Vergeet dan niet te vragen naar de fundering. En vergeet na afloop niet door de buurt te lopen om de sfeer op te snuiven. Schroom niet om nog een afspraak te maken als je nog niet zeker bent van je zaak. Al maak je tien afspraken, jij bent de klant, dus koning.

6. Laat een keuring doen

Het opknappen van een (oud) huis mag wat kosten, maar het moet niet de spuigaten uitlopen. Als je een bod doet, kan je als ontbindende voorwaarde stellen dat je een huis eerst bouwkundig wil laten keuren.

7. Breng een bod uit (of laat je makelaar dat doen)

Bied nooit direct de vraagprijs of daarboven. Je eerste bod heet niet voor niets een ‘openingsbod’. De tijd dat woningen per inschrijving (het eindbod in een dichte enveloppe) werden verkocht ligt achter ons, daar weet je makelaar vast nog smeuïge verhalen over. Onderhandelen is een vak, van loven en bieden. En weet: na je bod heb je drie dagen wettelijke bedenktijd. Leg vast dat je de koop ontbindt als je de financiering niet rond krijgt.

8. Wachten...

Als je geluk hebt, wordt je bod meteen geaccepteerd. Als dit niet zo is, dan is er nog geen man over boord. Geef aan dat je wilt nadenken over een mogelijk nieuw bod. Dit kan in overleg met je eigen makelaar.

9. Onderteken het contract

Zorg ervoor dat je het koopcontract van tevoren goed hebt kunnen lezen. Teken pas als alles in het contract staat waar mondelinge afspraken over gemaakt zijn. Er realiseer je: er bestaan geen domme vragen. Als je iets niet snapt, vraag dan net zo lang door totdat je het wél snapt.

10. Zoek een notaris

De notaris regelt de koopakte, de leveringsakte en de hypotheekakte. Koop je een huis 'kosten koper', dan mag jij als koper in principe de notaris aanwijzen. Je makelaar zal goede contacten hebben en je hierin kunnen adviseren.

11. Regel een taxatie

Bijna alle hypotheekverstrekkers willen een taxatierapport zien. Veel makelaarskantoren hebben ook een taxateur in dienst of bieden die dienst zelf aan.

12. Nieuwbouw: een apart verhaal

Heb je een nieuwbouwwoning 'van papier' gekocht, laat dan bij oplevering een opleveringsinspectie of bouwtechnisch onderzoek doen. Veel gebreken komen pas na oplevering aan het licht, maar de aannemer is hier nog verantwoordelijk voor. Vraag aan de aannemer de tekening waarop alle leidingen staan aangegeven. Dat is handig voor toekomstige verbouwingen.

13. De 'schouw'

Bij een bestaand huis loop je voor de overdracht samen met de verkoper (of verkopende makelaar) door de woning. Het is verstandig je eigen makelaar naast je te hebben tijdens deze 'schouw'. Noteer de meterstanden, controleer de cv-ketel en de waterleiding en check of de verhuizing van de vorige eigenaren schade heeft veroorzaakt. Met het formulier dat je na de schouw hebt ingevuld, ga je naar de notaris. Die leest alle stukken door, je zet een krabbel en...het huis is van jou!

14. Verzekeringen regelen

Bij de sleuteloverdracht gaat het risico voor de woning over van de verkoper op jou. Zorg dat de verzekeringen op dat moment in orde zijn.

15. Inpakken maar!

Inpakken die verhuisdozen, adreswijziging doorgeven, naar de keukenboer, bank uitzoeken...er is nog veel te regelen. Vergeet ondertussen niet een glaasje (of twee, vooruit) champagne te drinken.